Autoimmunologiczne zapalenie wątroby

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AH) jest bardzo rzadką chorobą spośród wszystkich typów zapalenia wątroby i chorób autoimmunologicznych.

W Europie częstość występowania wynosi 16–18 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym na 100 000 osób. Na Alasce i Ameryce Północnej rozpowszechnienie jest wyższe niż w krajach europejskich. W Japonii współczynnik zapadalności jest niski. U Afroamerykanów i Latynosów przebieg choroby jest szybszy i trudniejszy, środki lecznicze są mniej skuteczne, a śmiertelność wyższa.

Choroba występuje we wszystkich grupach wiekowych, częściej chorują kobiety (10-30 lat, 50-70 lat). Dzieci z nadciśnieniem mogą rozwijać się od 6 do 10 lat.

Historia

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby po raz pierwszy opisano w 1951 r. Jako przewlekłe zapalenie wątroby u młodych kobiet, któremu towarzyszy hipergammaglobulinemia, ustępująca po leczeniu adrenokortykotropowym. W 1956 roku ujawniono związek między AIH a obecnością przeciwciał przeciwjądrowych (ANA) we krwi, w związku z czym chorobę nazwano „toczniowym zapaleniem wątroby”..

W latach 1960-1980. w wielu badaniach klinicznych udowodniono skuteczność AIH w monoterapii lekami steroidowymi, a także w połączeniu z cytostatyczną azatiopryną. AIH stała się pierwszą chorobą wątroby, w przypadku której wykazano, że terapia lekowa zwiększa oczekiwaną długość życia pacjentów.

Klasyfikacja

W zależności od produkowanych przeciwciał rozróżnia się autoimmunologiczne zapalenie wątroby typu I (anty-ANA, anty-SMA-dodatnie), II (anty-LKM-1-dodatnie) i III (anty-SLA-dodatnie). Każdy z wyróżnionych typów choroby charakteryzuje się specyficznym profilem serologicznym, cechami przebiegu, odpowiedzią na terapię immunosupresyjną oraz rokowaniem.

  1. Piszę. Postępuje z tworzeniem się i krążeniem przeciwciał przeciwjądrowych (ANA) we krwi - u 70-80% pacjentów; przeciwciała przeciw mięśniom gładkim (SMA) u 50-70% pacjentów; przeciwciała przeciwko cytoplazmie neutrofili (pANCA). Autoimmunologiczne zapalenie wątroby typu I często rozwija się między 10 a 20 rokiem życia i po 50 latach. Charakteryzuje się dobrą odpowiedzią na terapię immunosupresyjną, możliwością uzyskania stabilnej remisji w 20% przypadków, nawet po odstawieniu kortykosteroidów. Nieleczona marskość wątroby rozwija się w ciągu 3 lat.
  2. II typ. Przeciwciała przeciwko mikrosomom wątroby i nerek typu 1 (anty-LKM-1) są obecne we krwi 100% pacjentów. Ta postać choroby rozwija się w 10-15% przypadków autoimmunologicznego zapalenia wątroby, głównie w dzieciństwie i charakteryzuje się dużą aktywnością biochemiczną. Autoimmunologiczne zapalenie wątroby typu II jest bardziej odporne na immunosupresję; po odstawieniu leków często dochodzi do nawrotów; marskość wątroby rozwija się 2 razy częściej niż w przypadku autoimmunologicznego zapalenia wątroby typu I..
  3. III typ. Powstają przeciwciała do rozpuszczalnego antygenu wątrobowego i wątrobowo-trzustkowego (anty-SLA i anty-LP). Dość często przy tym typie wykrywa się ASMA, czynnik reumatoidalny, przeciwciała antymitochondrialne (AMA), przeciwciała przeciwko antygenom błony wątroby (antyLMA).

Warianty atypowego autoimmunologicznego zapalenia wątroby obejmują zespoły krzyżowe, które obejmują również objawy pierwotnej marskości żółciowej, pierwotnego stwardniającego zapalenia dróg żółciowych, przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby.

Przyczyny patologii

Przyczyny autoimmunologicznego zapalenia wątroby nie są dobrze poznane. Podstawową kwestią jest występowanie niedoboru immunoregulacji - utrata tolerancji na własne antygeny. Przyjmuje się, że rolę odgrywa dziedziczna predyspozycja. Być może taka reakcja organizmu jest odpowiedzią na wprowadzenie jakiegoś czynnika zakaźnego ze środowiska zewnętrznego, którego działanie pełni rolę „wyzwalacza” w rozwoju procesu autoimmunologicznego.

Wirusy odry, opryszczki (Epstein-Barr), wirusowe zapalenie wątroby typu A, B, C i niektóre leki (interferon itp.).

Ponadto ponad 35% pacjentów z tą chorobą ma inne zespoły autoimmunologiczne..

Choroby związane z AIH:

  • Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy;
  • Choroba Gravesa-Basedowa;
  • Bielactwo;
  • Niedokrwistość hemolityczna i złośliwa;
  • Opryszczkowe zapalenie skóry;
  • Zapalenie dziąseł;
  • Kłębuszkowe zapalenie nerek;
  • Cukrzyca insulinozależna;
  • Irit;
  • Liszaj płaski;
  • Lokalne zapalenie mięśni;
  • Gorączka neutropeniczna;
  • Nieswoiste wrzodziejące zapalenie okrężnicy;
  • Zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego;
  • Neuropatia nerwów obwodowych;
  • Zapalenie opłucnej;
  • Pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych;
  • Reumatoidalne zapalenie stawów;
  • Zespół Cushinga;
  • Zespół Sjogrena;
  • Zapalenie błony maziowej;
  • Toczeń rumieniowaty układowy;
  • Rumień guzowaty;
  • Włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych;
  • Przewlekła pokrzywka.

Spośród nich najczęstsze w połączeniu z AIH to reumatoidalne zapalenie stawów, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony maziowej, choroba Gravesa-Basedowa.

Objawy

Objawy autoimmunologicznego zapalenia wątroby są niespecyficzne: nie ma ani jednego znaku, który pozwoliłby jednoznacznie zaklasyfikować go jako objaw autoimmunologicznego zapalenia wątroby. Autoimmunologiczne zapalenie wątroby zaczyna się z reguły stopniowo, z następującymi objawami ogólnymi (nagły początek występuje w 25-30% przypadków):

  • niezadowalający ogólny stan zdrowia;
  • zmniejszona tolerancja na nawykową aktywność fizyczną;
  • senność;
  • szybka męczliwość;
  • ciężkość i uczucie pełności w prawym podżebrzu;
  • przejściowe lub trwałe żółtaczkowe zabarwienie skóry i twardówki;
  • ciemne zabarwienie moczu (kolor piwa);
  • epizody wzrostu temperatury ciała;
  • zmniejszony lub całkowity brak apetytu;
  • ból mięśni i stawów;
  • naruszenia cyklu miesiączkowego u kobiet (do całkowitego zaprzestania miesiączki);
  • ataki spontanicznej tachykardii;
  • swędząca skóra;
  • zaczerwienienie dłoni;
  • wskazać krwotoki, pajączki na skórze.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby jest chorobą ogólnoustrojową, która dotyczy wielu narządów wewnętrznych. Pozawątrobowe objawy immunologiczne związane z zapaleniem wątroby występują u około połowy pacjentów i najczęściej są reprezentowane przez następujące choroby i stany:

  • reumatoidalne zapalenie stawów;
  • autoimmunologiczne zapalenie tarczycy;
  • Zespół Sjogrena;
  • toczeń rumieniowaty układowy;
  • niedokrwistość hemolityczna;
  • trombocytopenia autoimmunologiczna;
  • reumatyczne zapalenie naczyń;
  • włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych;
  • Zespół Raynauda;
  • bielactwo;
  • łysienie;
  • liszaj płaski;
  • astma oskrzelowa;
  • ogniskowa twardzina skóry;
  • Zespół CREST;
  • zespół nakładania się;
  • zapalenie wielomięśniowe;
  • cukrzyca insulinozależna.

U około 10% pacjentów choroba przebiega bezobjawowo i jest przypadkowym stwierdzeniem podczas badania z innego powodu, u 30% ciężkość uszkodzenia wątroby nie odpowiada subiektywnym odczuciom.

Przebieg choroby

Przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie wątroby ma ciągły przebieg, okresy wysokiej aktywności procesu przeplatają się ze względną stabilnością stanu. Jednak remisja bez leczenia nie następuje spontanicznie. Na chwilę samopoczucie pacjentów może ulec poprawie, ale jednocześnie pozostaje aktywność procesów biochemicznych.

W niektórych przypadkach AIH występuje w nietypowej formie. Oznacza to, że pacjenci mają oznaki procesu autoimmunologicznego, ale wiele wskaźników nie spełnia międzynarodowych standardów diagnostycznych.

Rokowanie w przebiegu choroby jest gorsze u osób, u których wystąpił ostry początek choroby w postaci wirusowego zapalenia wątroby, kilku epizodów encefalopatii wątrobowej, przy obecności objawów cholestazy. Nieleczona choroba kończy się marskością wątroby i niewydolnością wątroby..

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby może wystąpić na tle innych patologicznych procesów w wątrobie. Istnieje koniugacja zapalenia wątroby z pierwotną marskością żółciową wątroby lub pierwotnym stwardniającym zapaleniem dróg żółciowych.

Diagnostyka

Obecność zapalenia wątroby ocenia się na podstawie kombinacji markerów serologicznych, histologicznych i biochemicznych. Cechą AIH jest plazmatyczny charakter nacieku wątroby, podczas gdy w wirusowym zapaleniu wątroby w biopsji przeważają komórki limfoidalne. Rozpoznanie autoimmunologicznej postaci uszkodzenia wątroby stawia się dopiero po wykluczeniu innych chorób wątroby, w szczególności wirusowego zapalenia wątroby.

Według kryteriów międzynarodowych AIH można rozważyć w następujących przypadkach:

  • Brak historii transfuzji krwi, leczenia lekami hepatotoksycznymi i alkoholizmu;
  • ilość gamma globulin i przeciwciał klasy IgG wzrosła 1,5 raza;
  • aktywność enzymów wątrobowych (aminotransferaz AST, ALT) wzrasta wielokrotnie;
  • miana przeciwciał (anty-ANA, anty-LKM-I, anty-SLA) u dorosłych wynoszą 1:80, a u dzieci - 1:20 lub więcej.

Diagnostyka laboratoryjna

Przydzielane są następujące studia:

  • Chemia krwi. AIG charakteryzuje się wzrostem ilości bilirubiny, enzymów wątrobowych, cholesterolu, GGT. Podczas badania frakcji białek stwierdza się wysoki poziom białek gamma.
  • Koagulogram (badanie układu krzepnięcia krwi). Występuje spadek wskaźnika protrombiny. Wraz z rozwojem marskości wątroby u pacjentów znacznie zmniejsza się krzepnięcie krwi, co grozi rozwojem krwawienia z żył przełyku.
  • Kliniczne badanie krwi (w okresie zaostrzenia - leukocytoza, przyspieszona ESR), często stwierdza się anemię i spadek liczby płytek krwi;
  • Testy serologiczne na wirusowe zapalenie wątroby;
  • Coprogram - badanie kału, zgodnie z analizą można określić naruszenie procesów trawiennych: obecność niestrawionych pierwiastków w kale, duża ilość tłuszczu.
  • Badania pasożytów i pierwotniaków.

Wiodącą rolę w diagnostyce autoimmunologicznego zapalenia wątroby odgrywa oznaczenie miana przeciwciał:

  • do mikrosomów wątroby;
  • przeciwciała przeciwjądrowe;
  • do komórek mięśni gładkich;
  • do rozpuszczalnego antygenu wątrobowego.

W nietypowych postaciach AIH aktywność procesu jest słabo wyrażona, na pierwszy plan wysuwają się często niespecyficzne objawy w postaci wzmożonego zmęczenia, osłabienia, bólów stawów i mięśni. Próbka biopsyjna zawiera zarówno specyficzne objawy AIH, jak i nietypowe zmiany - stłuszczenie wątroby, patologię dróg żółciowych.

Jak leczyć autoimmunologiczne zapalenie wątroby?

Leczenie autoimmunologicznego zapalenia wątroby jest patogenetyczne i objawowe. Stosowane są następujące grupy leków:

  • glukokortykoidy;
  • immunosupresanty;
  • pochodne kwasu ursodeoksycholowego;
  • cytostatyki;
  • hepatoprotektory.

Międzynarodowy schemat leczenia obejmuje stosowanie syntetycznych analogów hormonów kory nadnerczy. Najczęściej przepisywanymi lekami są prednizolon. Dobry efekt daje terapia skojarzona, gdy kortykosteroidy są łączone z lekami immunosupresyjnymi. Ich łączne stosowanie zmniejsza liczbę reakcji ubocznych. Dawkowanie wybiera lekarz. Zachowawcze leczenie autoimmunologicznego zapalenia wątroby jest długotrwałe. Dodatkowo przepisywane są leki żółciopędne, witaminy i enzymy. W przypadku braku efektu przez 4 lata, może być konieczna interwencja chirurgiczna aż do przeszczepu wątroby.

Wraz z rozwojem wodobrzusza na tle zapalenia wątroby wymagane jest ograniczenie przyjmowania płynów i przestrzeganie diety bezsolnej. Przepisywane są leki białkowe, inhibitory ACE, diuretyki i antagoniści receptora angiotensyny II. W ciężkich przypadkach wymagana jest paracenteza. Wraz z rozwojem nadciśnienia wrotnego stosuje się beta-blokery, analogi somatostatyny, preparaty laktulozy, diuretyki i hormony przysadki. Po badaniu zalecana jest dieta.

Wszyscy pacjenci są pokazani w tabeli nr 5 według Pevznera. Musisz jeść ułamkowo 5-6 razy dziennie w małych porcjach. Z menu wyłączone są potrawy tłuste i pikantne, potrawy smażone, kawa, kakao, rośliny strączkowe. Konieczne jest wzbogacenie diety w owoce, warzywa, nabiał, ryby o niskiej zawartości tłuszczu, zupy. Zmniejsz spożycie soli.

W przypadku autoimmunologicznego zapalenia wątroby może być konieczna operacja. Najbardziej drastycznym środkiem jest przeszczep wątroby. Wskazania to nieskuteczność farmakoterapii, rozwój powikłań i częste nawroty. Po zakończeniu leczenia przeprowadza się kontrolne badanie laboratoryjne.

Prognoza na całe życie

Prognozy dotyczące przeżycia zależą od intensywności procesu zapalnego. W łagodnych przypadkach ponad 80% pacjentów żyje dłużej niż 15 lat. Ale przy braku pełnej terapii i ciężkiej patologii tylko nieliczni żyją dłużej niż 5 lat.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby jest przewlekłą, zapalną, immunozależną, postępującą chorobą wątroby charakteryzującą się obecnością specyficznych autoprzeciwciał, podwyższonym poziomem gamma globulin i wyraźną pozytywną odpowiedzią na terapię immunosupresyjną.

Po raz pierwszy szybko postępujące zapalenie wątroby z następstwem marskości wątroby (u młodych kobiet) zostało opisane w 1950 roku przez J. Waldenstroma. Chorobie towarzyszyła żółtaczka, zwiększony poziom gamma globulin w surowicy, zaburzenia miesiączkowania i dobrze reagowała na hormonoterapię adrenokortykotropową. Na podstawie przeciwciał przeciwjądrowych (ANA) występujących we krwi pacjentów, charakterystycznych dla tocznia rumieniowatego (toczeń), w 1956 roku chorobę nazwano „lupoid hepatitis”; termin „autoimmunologiczne zapalenie wątroby” wprowadzono prawie 10 lat później, w 1965 roku.

Ponieważ w pierwszej dekadzie po opisaniu autoimmunologicznego zapalenia wątroby częściej rozpoznawano je u młodych kobiet, nadal panuje błędne przekonanie, że jest to choroba młodych ludzi. W rzeczywistości średni wiek pacjentów to 40-45 lat, co jest spowodowane dwoma szczytami zachorowalności: w wieku od 10 do 30 lat oraz w okresie od 50 do 70 lat. Charakterystyczne jest, że po 50 latach autoimmunologiczne zapalenie wątroby pojawia się dwukrotnie częściej niż przed 30.

Częstość występowania choroby jest niezwykle niska (niemniej jednak jest to jedna z najlepiej zbadanych w strukturze patologii autoimmunologicznej) i różni się znacznie w różnych krajach: wśród populacji europejskiej częstość występowania autoimmunologicznego zapalenia wątroby wynosi 0,1-1,9 przypadków na 100 tys. I np. w Japonii - tylko 0,01-0,08 na 100 000 mieszkańców rocznie. Zapadalność wśród przedstawicieli różnych płci jest również bardzo różna: stosunek chorych kobiet i mężczyzn w Europie wynosi 4: 1, w Ameryce Południowej - 4,7: 1, w Japonii - 10: 1..

U około 10% pacjentów choroba przebiega bezobjawowo i jest przypadkowym stwierdzeniem podczas badania z innego powodu, u 30% ciężkość uszkodzenia wątroby nie odpowiada subiektywnym odczuciom.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Głównym substratem do rozwoju postępujących zmian zapalnych i martwiczych w tkance wątroby jest reakcja autoagresji immunologicznej na jej własne komórki. We krwi pacjentów z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby znajduje się kilka rodzajów przeciwciał, ale najbardziej znaczące dla rozwoju zmian patologicznych są autoprzeciwciała przeciwko mięśniom gładkim lub przeciwciała przeciwko mięśniom gładkim (SMA) i przeciwciała przeciwjądrowe (ANA).

Działanie przeciwciał SMA skierowane jest przeciwko białku w najmniejszych strukturach komórek mięśni gładkich, przeciwciała przeciwjądrowe działają na jądrowy DNA i białka jąder komórkowych.

Nie są w pełni znane przyczyny wywołujące łańcuch reakcji autoimmunologicznych..

Szereg wirusów o działaniu hepatotropowym, niektóre bakterie, aktywne metabolity substancji toksycznych i leczniczych, predyspozycje genetyczne są uważane za możliwych prowokatorów utraty zdolności układu odpornościowego do rozróżnienia „przyjaciela od wroga”:

  • wirusy zapalenia wątroby typu A, B, C, D;
  • Wirusy Epsteina - Barr, odra, HIV (retrowirus);
  • Wirus Herpes simplex (prosty);
  • interferony;
  • antygen Salmonella Vi;
  • grzyby drożdżowe;
  • noszenie alleli (strukturalne warianty genów) HLA DR B1 * 0301 lub HLA DR B1 * 0401;
  • przyjmowanie Metylodopy, Oksyfenizatyny, Nitrofurantoiny, Minocykliny, Diklofenaku, Propylotiouracylu, Izoniazydu i innych leków.

Formy choroby

Istnieją 3 rodzaje autoimmunologicznego zapalenia wątroby:

  1. Występuje w około 80% przypadków, częściej u kobiet. Charakteryzuje się klasycznym obrazem klinicznym (lupoidalne zapalenie wątroby), obecnością przeciwciał ANA i SMA, współistniejącą patologią immunologiczną w innych narządach (autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, cukrzyca itp.), Powolny przebieg bez gwałtownych objawów klinicznych.
  2. Ma złośliwy przebieg, niekorzystne rokowanie (do czasu postawienia diagnozy marskość wątroby jest już wykrywana u 40-70% pacjentów), częściej rozwija się również u kobiet. Charakterystyczna jest obecność we krwi przeciwciał LKM-1 przeciwko cytochromowi P450, przeciwciał LC-1. Pozawątrobowe objawy immunologiczne są bardziej wyraźne niż w typie I..
  3. Objawy kliniczne są podobne do objawów zapalenia wątroby typu I, główną cechą wyróżniającą jest wykrycie przeciwciał SLA / LP na rozpuszczalny antygen wątrobowy.

Obecnie kwestionuje się istnienie autoimmunologicznego zapalenia wątroby typu III; proponuje się traktowanie go nie jako niezależnej formy, ale jako szczególny przypadek choroby typu I..

Pacjenci z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby wymagają leczenia przez całe życie, ponieważ w większości przypadków choroba powraca.

Podział autoimmunologicznego zapalenia wątroby na typy nie ma istotnego znaczenia klinicznego, będąc bardziej naukowym, gdyż nie pociąga za sobą zmian w zakresie środków diagnostycznych i taktyki leczenia.

Objawy

Objawy choroby są niespecyficzne: nie ma ani jednego znaku, który pozwoliłby jednoznacznie zaklasyfikować ją jako objaw autoimmunologicznego zapalenia wątroby.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby zaczyna się z reguły stopniowo, z następującymi objawami ogólnymi (nagły początek występuje w 25-30% przypadków):

  • niezadowalający ogólny stan zdrowia;
  • zmniejszona tolerancja na nawykową aktywność fizyczną;
  • senność;
  • szybka męczliwość;
  • ciężkość i uczucie pełności w prawym podżebrzu;
  • przejściowe lub trwałe żółtaczkowe zabarwienie skóry i twardówki;
  • ciemne zabarwienie moczu (kolor piwa);
  • epizody wzrostu temperatury ciała;
  • zmniejszony lub całkowity brak apetytu;
  • ból mięśni i stawów;
  • naruszenia cyklu miesiączkowego u kobiet (do całkowitego zaprzestania miesiączki);
  • ataki spontanicznej tachykardii;
  • swędząca skóra;
  • zaczerwienienie dłoni;
  • wskazać krwotoki, pajączki na skórze.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby jest chorobą ogólnoustrojową, która dotyczy wielu narządów wewnętrznych. Pozawątrobowe objawy immunologiczne związane z zapaleniem wątroby występują u około połowy pacjentów i najczęściej są reprezentowane przez następujące choroby i stany:

  • reumatoidalne zapalenie stawów;
  • autoimmunologiczne zapalenie tarczycy;
  • Zespół Sjogrena;
  • toczeń rumieniowaty układowy;
  • niedokrwistość hemolityczna;
  • trombocytopenia autoimmunologiczna;
  • reumatyczne zapalenie naczyń;
  • włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych;
  • Zespół Raynauda;
  • bielactwo;
  • łysienie;
  • liszaj płaski;
  • astma oskrzelowa;
  • ogniskowa twardzina skóry;
  • Zespół CREST;
  • zespół nakładania się;
  • zapalenie wielomięśniowe;
  • cukrzyca insulinozależna.

U około 10% pacjentów choroba przebiega bezobjawowo i jest przypadkowym stwierdzeniem podczas badania z innego powodu, u 30% ciężkość uszkodzenia wątroby nie odpowiada subiektywnym odczuciom.

Diagnostyka

Aby potwierdzić rozpoznanie autoimmunologicznego zapalenia wątroby, przeprowadza się kompleksowe badanie pacjenta.

Objawy choroby są niespecyficzne: nie ma ani jednego znaku, który pozwoliłby jednoznacznie zaklasyfikować ją jako objaw autoimmunologicznego zapalenia wątroby.

Przede wszystkim należy w wywiadzie potwierdzić brak transfuzji krwi i nadużywania alkoholu oraz wykluczyć inne choroby wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych (strefa wątrobowo-żółciowa), takich jak:

  • wirusowe zapalenie wątroby (głównie B i C);
  • Choroba Wilsona;
  • brak alfa-1-antytrypsyny;
  • hemochromatoza;
  • lecznicze (toksyczne) zapalenie wątroby;
  • pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych;
  • pierwotna marskość żółciowa.

Laboratoryjne metody diagnostyczne:

  • oznaczenie poziomu gamma globuliny lub immunoglobuliny G (IgG) w surowicy (co najmniej 1,5-krotny wzrost);
  • wykrywanie w surowicy przeciwciał przeciwjądrowych (ANA), przeciwciał przeciw mięśniom gładkim (SMA), przeciwciał mikrosomalnych wątrobowo-nerkowych (LKM-1), przeciwciał rozpuszczalnego antygenu wątrobowego (SLA / LP), receptora asialoglikoproteinowego (ASGPR), antyaktyny (autoprzeciwciało AA) ), ANCA, LKM-2, LKM-3, AMA (miano u dorosłych ≥ 1:88, u dzieci ≥ 1:40);
  • oznaczenie poziomu transaminaz ALT i AST we krwi (wzrosty).
  • USG narządów jamy brzusznej;
  • obrazowanie komputerowe i rezonans magnetyczny;
  • biopsja nakłuciowa z późniejszym badaniem histologicznym biopsji.

Leczenie

Podstawową metodą leczenia autoimmunologicznego zapalenia wątroby jest terapia immunosupresyjna glikokortykosteroidami lub ich łączenie z cytostatykami. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na leczenie leki można zrezygnować nie wcześniej niż po 1-2 latach. Należy zauważyć, że po odstawieniu leku u 80-90% pacjentów dochodzi do reaktywacji objawów chorobowych.

Pomimo faktu, że większość pacjentów wykazuje pozytywną dynamikę podczas terapii, około 20% pozostaje odpornych na leki immunosupresyjne. Około 10% pacjentów jest zmuszonych do przerwania leczenia z powodu powikłań (nadżerki i owrzodzenia błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, wtórne powikłania infekcyjne, zespół Itsenko-Cushinga, otyłość, osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, zahamowanie hematopoezy itp.).

Przy kompleksowym leczeniu przeżycie 20-letnie przekracza 80%, przy dekompensacji procesu spada do 10%.

Oprócz farmakoterapii wykonywana jest pozaustrojowa hemokorekcja (wolumetryczna plazmafereza, krioafereza), która poprawia wyniki leczenia: obserwuje się ustąpienie objawów klinicznych, zmniejsza się stężenie gamma globulin w surowicy i miana przeciwciał.

W przypadku braku efektu farmakoterapii i hemokorekcji w ciągu 4 lat wskazany jest przeszczep wątroby.

Możliwe komplikacje i konsekwencje

Powikłania autoimmunologicznego zapalenia wątroby mogą obejmować:

  • rozwój skutków ubocznych terapii, gdy zmiana stosunku korzyści do ryzyka powoduje, że dalsze leczenie jest nieodpowiednie;
  • encefalopatia wątrobowa;
  • wodobrzusze;
  • krwawienie z żylaków przełyku;
  • marskość wątroby;
  • niewydolność komórek wątroby.

Prognoza

Przy nieleczonym autoimmunologicznym zapaleniu wątroby 5-letnie przeżycie wynosi 50%, 10-letnie przeżycie wynosi 10%.

Po 3 latach aktywnego leczenia remisję potwierdzoną laboratoryjnie i instrumentalnie uzyskuje się u 87% pacjentów. Największym problemem jest reaktywacja procesów autoimmunologicznych, którą obserwuje się u 50% pacjentów w ciągu sześciu miesięcy i u 70% po 3 latach od zakończenia leczenia. Po osiągnięciu remisji bez leczenia wspomagającego można ją utrzymać tylko u 17% chorych.

Przy kompleksowym leczeniu przeżycie 20-letnie przekracza 80%, przy dekompensacji procesu spada do 10%.

Dane te potwierdzają potrzebę terapii przez całe życie. Jeśli pacjent nalega na przerwanie leczenia, konieczna jest kontrola co 3 miesiące..

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby

Ludzka wątroba jest ważnym narządem ludzkim, ponieważ jej cechy funkcjonalne obejmują oczyszczanie krwi z substancji toksycznych, przetwarzanie leków oraz wspomaganie trawienia i tworzenia krwi. Ale są chwile, kiedy organizm sam zaczyna zabijać swoje narządy. W przypadku wątroby dzieje się tak z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby, dlatego bardzo ważne jest, aby zrobić wszystko, aby temu procesowi zapobiec..

Co to jest

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby (w skrócie AIH) jest poważnym uszkodzeniem wątroby, które stale postępuje i ma charakter zapalny i martwicze. Jednocześnie w surowicy krwi znajduje się wiele przeciwciał, które koncentrują się specyficznie na tym narządzie, a także niektóre immunoglobuliny. Ludzki układ odpornościowy sam zabija własną wątrobę. Jednocześnie przyczyny tego procesu nie są obecnie w pełni zrozumiałe..

Największym problemem związanym z tą chorobą jest to, że ostatecznie prowadzi ona do poważnych konsekwencji, włącznie z faktem, że dana osoba może umrzeć. Wynika to z faktu, że choroba stale postępuje, prowadząc najpierw do marskości wątroby..

Kobiety są bardziej narażone na autoimmunologiczne zapalenie wątroby. Dzieje się tak w przypadku 71% wszystkich zgłoszonych chorób. Wiek nie odgrywa znaczącej roli, ale często zdarza się przed 40 rokiem życia.

Według ICD-10 autoimmunologiczne zapalenie wątroby należy do klasy Choroby wątroby, do grupy Inne zapalne choroby wątroby, o kodzie K75.4.

Przyczyny

Jak wspomniano powyżej, w tej chwili nie ma wyraźnych powodów wystąpienia autoimmunologicznego zapalenia wątroby. Proces jego rozwoju nie jest do końca jasny ze względu na niedostateczne zbadanie tego problemu. Widać tylko, że organizm traci tolerancję na własne antygeny i atakuje własne komórki - u pacjentów z niedoborem immunoregulacji.

Niektórzy naukowcy sugerują, że dziedziczna predyspozycja może odgrywać w tym znaczącą rolę. Teorię tę potwierdza fakt, że genotyp HLA jest wykrywany u większości osób z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby, ale sam w sobie nie jest dowodem na tę chorobę. W związku z tym, że nie znaleziono jeszcze genu odpowiedzialnego za początek tej choroby, przypuszcza się, że jest to ułatwione dzięki połączeniu kilku genów człowieka, które dają tak silną odpowiedź układu odpornościowego..

Istnieje przypuszczenie, że sam proces może zostać wywołany przez zewnętrzny patogen, który dostanie się do organizmu człowieka. Wynika to z faktu, że choroba może rozwijać się w różnym wieku. Do takich czynników zewnętrznych należą wirusy odry lub opryszczki, niektóre wirusowe zapalenie wątroby typu A, B i C, a także przyjmowanie pewnych leków, wśród których wyróżniam interferony.

Przeczytaj o cechach innego zapalenia wątroby w tym artykule.

Wszyscy pacjenci z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby mają wiele chorób współistniejących. Do najczęstszych chorób, na które cierpią te osoby, należą wrzodziejące zapalenie okrężnicy, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie błony maziowej i choroba Glavesa..

Eksperci rozróżniają różne typy autoimmunologicznego zapalenia wątroby, w zależności od typów przeciwciał, które można znaleźć we krwi chorych. Dlatego istnieje AIG typ 1, typ 2 i typ 3.

Każdy rodzaj choroby ma unikalne przeciwciała charakterystyczne tylko dla niego. Można je również z grubsza podzielić na kategorie geograficzne, ponieważ pierwszy typ występuje głównie w Stanach Zjednoczonych i Europie, a drugi i trzeci w innych częściach świata..

Pierwszy typ

Przeciwciała charakteryzujące pierwszy typ autoimmunologicznego zapalenia wątroby to SMA i ANA. Charakterystyczną cechą tej postaci choroby jest to, że pacjenci są mniej podatni na współistniejące choroby..

Drugi typ

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby typu II jest reprezentowane głównie przez przeciwciała LKM-I. Różnią się tym, że stanowią odrębną grupę bytów. Wynika to z faktu, że ich istnienie z niektórymi innymi przeciwciałami jest niemożliwe. Często ten typ zapalenia wątroby występuje w dość młodym wieku poniżej 14 roku życia, ale czasami może rozwinąć się u dorosłych. W większości przypadków towarzyszą jej choroby, takie jak choroby autoimmunologiczne tarczycy i przewlekłe choroby okrężnicy..

Należy zauważyć, że u pacjentów z drugim typem zapalenia wątroby poziom lgA jest nieco niższy niż u pacjentów z pierwszą postacią. Wyniki badań wskazują, że ten drugi typ z większym prawdopodobieństwem może prowadzić do poważnych konsekwencji. Spośród wszystkich zdiagnozowanych przypadków w Ameryce i Europie drugą postać odnotowano tylko w 4% przypadków..

Trzeci typ

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby typu trzeciego charakteryzuje się obecnością u pacjenta przeciwciał przeciwko specyficznemu antygenowi SLA, który występuje w wątrobie i ma właściwości rozpuszczania. Niewielka liczba pacjentów z pierwszym typem ma również przeciwciała charakterystyczne dla trzeciego typu. Dlatego w tej chwili naukowcy nie mogą ostatecznie ustalić, do jakiego rodzaju choroby należy ten typ autoimmunologicznego zapalenia wątroby..

Pomimo rodzaju i obecności pewnych typów przeciwciał, zapalenie wątroby prowadzi do dość poważnych konsekwencji. Każda z jego postaci jest niebezpieczna i wymaga natychmiastowej terapii, a także odpowiedniej diagnozy stanu pacjenta. Im dłużej osoba waha się przed pójściem do szpitala, tym większe są szanse na nieodwracalne konsekwencje..

Objawy

Początek choroby jest często dość ostry. Początkowo objawy są bardzo podobne do ostrego zapalenia wątroby. Dlatego lekarze często stawiają błędną diagnozę..

Pacjent ma:

  • poważna słabość;
  • zwiększone zmęczenie;
  • nie ma normalnego apetytu;
  • mocz staje się ciemniejszy;
  • kał rozjaśnia;
  • zażółcenie skóry, ale z czasem żółtaczka przestaje być intensywna;
  • od czasu do czasu mogą wystąpić bolesne odczucia w prawym podżebrzu;
  • procesowi towarzyszą różne zaburzenia autonomiczne.

Kiedy autoimmunologiczne zapalenie wątroby osiąga szczyt, u pacjenta rozwija się:

  • nudności i wymioty;
  • różne grupy węzłów chłonnych rosną w całym ciele;
  • pojawiają się oznaki wodobrzusza (wzrost brzucha i płynu w nim);
  • w tym czasie wątroba i śledziona mogą znacznie się powiększyć.

Mężczyźni przechodzą ginekomastię (powiększenie piersi), podczas gdy kobiety mają zwiększone owłosienie ciała i przerwany okres.

Istnieją pewne reakcje skórne typowe dla autoimmunologicznego zapalenia wątroby: zapalenie naczyń włosowatych (uszkodzenie małych naczyń włosowatych), rumień (nieprawidłowe zaczerwienienie skóry) i teleangiektazja (pajączki). Pojawiają się głównie na twarzy, szyi i ramionach. Prawie wszyscy pacjenci, z powodu zaburzeń endokrynologicznych, mają trądzik i krwotoczną (plamistą) wysypkę.

Bardzo często, ze względu na to, że AIH towarzyszy wiele innych chorób różnych narządów, mogą pojawić się różne objawy. Jednocześnie, ze względu na fakt, że w jednej czwartej przypadków pierwsze etapy przebiegają prawie niezauważalnie, choroba jest często wykrywana już przy wyraźnej marskości wątroby..

Ponieważ choroba przez cały czas postępuje samodzielnie, remisja jest niemożliwa bez odpowiedniej terapii. W ciągu pierwszych pięciu lat bez leczenia współczynnik przeżycia wynosi tylko 50%. Jeśli diagnoza zostanie ustalona na wczesnym etapie, kiedy jej konsekwencje nie są jeszcze bardzo wyraźne, istnieje 80% pewność, że dana osoba będzie w stanie żyć przez następne 20 lat. Najbardziej niekorzystne rokowanie to połączenie stanu zapalnego z marskością wątroby - choroba kończy się śmiercią w ciągu pierwszych pięciu lat.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby u dzieci

AIH u dzieci jest również powszechne u dzieci. Choroba ma te same objawy i terapię. Diety lecznicze, normalizacja schematu leczenia, ograniczenie aktywności fizycznej oraz przyjmowanie niektórych leków wpływają korzystniej na zdrowie dziecka.

W przypadku AIH u dzieci najlepiej nie stosować szczepień profilaktycznych, ponieważ dodatkowo obciąża to wątrobę. Układ odpornościowy dziecka podczas leczenia AIH musi zostać osłabiony, aby nie doprowadził do śmierci komórek wątroby.

Terapia dziecka powinna być dostosowana do jego wieku, rodzaju choroby i formy manifestacji.

Diagnostyka

Zwykłe metody badania chorób wątroby nie dają żadnych wyników do ustalenia rozpoznania.

  1. Aby postawić diagnozę, należy wykluczyć fakty związane z transfuzją krwi, piciem alkoholu i przyjmowaniem leków negatywnie wpływających na wątrobę;
  2. Indeks immunoglobulin w surowicy powinien być 1,5 razy wyższy niż normalnie;
  3. Konieczne jest również wykluczenie możliwości zarażenia się niektórymi chorobami wirusowymi, w tym wirusowym zapaleniem wątroby typu A, B i C;
  4. Miana przeciwciał powinny przekraczać 1/80 dla dorosłych i 1/20 dla dzieci;
  5. Biopsja może potwierdzić przypuszczalną diagnozę;
  6. Histologia leku z AIH wykazuje zjawiska martwicze w tkankach wątroby, a także znaczną akumulację limfocytów.

Bardzo ważne jest prawidłowe przeprowadzenie diagnostyki różnicowej, ponieważ obecność jakichkolwiek patologii wskazuje, że dana osoba ma inną chorobę. Dlatego diagnozę stawia się dopiero po wykluczeniu wszystkich innych możliwych przyczyn objawów..

Leczenie i zapobieganie

Trudno jest wyleczyć chorobę, której charakter nie jest znany i zbadany, ale ten typ zapalenia wątroby jest nadal leczony.

  1. Glikokortykosteroidy.
    Głównym sposobem leczenia AIH jest przyjmowanie glikokortykosteroidów. Są to leki hamujące funkcjonowanie ludzkiego układu odpornościowego. Jest to ważne, aby układ odpornościowy przestał silnie wpływać na wątrobę i powodować śmierć jej komórek..
  2. Prednizolon i azatiopryna
    Obecnie terapia AIH prowadzona jest za pomocą dwóch schematów, z których skuteczność została udowodniona i prowadzi do remisji choroby. Pierwszy schemat obejmuje skojarzone podawanie prednizolonu i azatiopryny, podczas gdy drugi schemat obejmuje wysokie dawki azatiopryny. Pierwszy schemat różni się tym, że skutki uboczne jego podania występują tylko w 10% przypadków, podczas gdy monoterapia wywołuje negatywną reakcję organizmu u 45% pacjentów.
  3. Kortykosteroidy
    Szybko postępująca AIH jest leczona kortykosteroidami. We wszystkich innych przypadkach leki te często nie są używane. Wskazaniami do przyjęcia są utrata zdolności do pracy człowieka, a także identyfikacja martwicy mostkowej i stopniowej w przygotowaniu biografii wątroby..
  4. Przeszczep
    Jeśli żaden z zabiegów nie działa, jedynym sposobem na utrzymanie osoby przy życiu jest przeszczep narządu..

Nie ma profilaktyki zapobiegającej autoimmunologicznemu zapaleniu wątroby. Dlatego bardzo ważne jest przestrzeganie wtórnych środków zapobiegawczych. Polegają na monitorowaniu stanu zdrowia: ważne jest, aby sprawdzić wszystkie wskaźniki czynności wątroby. Pacjenci powinni prowadzić oszczędny tryb życia (jedzenie, sen, aktywność fizyczna) oraz przestrzegać zalecanych diet terapeutycznych. Każde silne obciążenie może przyczynić się do szybszego postępu choroby. Konieczne jest zrezygnowanie ze szczepień profilaktycznych, a także znaczne ograniczenie przyjmowania niektórych leków.

Przeczytaj więcej o chorobie i metodach jej leczenia w tym filmie..

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby to bardzo groźna i słabo poznana choroba. Dlatego ważne jest, aby wykryć go we wczesnych stadiach rozwoju, aby zapobiec możliwym poważnym konsekwencjom lub odłożyć je na pewien czas. W tym celu ważne jest, aby poważnie potraktować swoje zdrowie i dokładnie sprawdzić stan wszystkich narządów. Jeśli pojawią się jakiekolwiek patologie, należy skonsultować się z lekarzem.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby - Autoimmunologiczne zapalenie wątroby

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby
Zdjęcie mikroskopowe ukazujące limfoplazmacytyczną granicę zapalenia wątroby - charakterystyczne stwierdzenie histomorfologiczne autoimmunologicznego zapalenia wątroby. Biopsja wątroby. Barwienie H&E.
SpecjalnośćGastroenterologia, hepatologia

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby, wcześniej nazywane toczniowym zapaleniem wątroby, jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną wątroby, która pojawia się, gdy układ odpornościowy atakuje komórkę wątroby w organizmie, powodując zapalenie wątroby. Typowe początkowe objawy obejmują zmęczenie lub ból mięśni lub objawy ostrego zapalenia wątroby, w tym gorączkę, żółtaczkę i ból w prawym górnym kwadrancie brzucha. Osoby z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby często nie mają początkowych objawów, a choroba ma nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby.

Nieprawidłowa reprezentacja receptorów MHC klasy II na powierzchni komórek wątroby, prawdopodobnie z powodu predyspozycji genetycznych lub ostrej infekcji wątroby, wyzwala komórkową odpowiedź immunologiczną przeciwko własnej wątrobie organizmu, prowadząc do autoimmunologicznego zapalenia wątroby. Ta nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna prowadzi do zapalenia wątroby, które może prowadzić do dalszych objawów i powikłań, takich jak zmęczenie i marskość wątroby. Choroba może wystąpić w dowolnej grupie etnicznej i w każdym wieku, ale najczęściej rozpoznawana jest u pacjentów w wieku 40 i 50 lat.

zadowolony

  • 1 Oznaki i objawy
  • 2 Powód
  • 3 Diagnostyka
    • 3.1 autoprzeciwciała
    • 3.2 histologia
    • 3.3 Punktacja diagnostyczna
    • 3.4 Nakładanie się
    • 3.5 Klasyfikacja
  • 4 Leczenie
  • 5 Prognoza
  • 6 Epidemiology
  • 7 Historia
  • 8 Odnośniki
  • 9 Linki zewnętrzne

Symptomy i objawy

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby może przebiegać całkowicie bezobjawowo (12-35% przypadków), z objawami przewlekłej choroby wątroby lub ostrą lub nawet piorunującą niewydolnością wątroby.

U ludzi występuje zwykle jeden lub więcej niespecyficznych objawów, czasami przez długi czas, takich jak zmęczenie, ogólny zły stan zdrowia, letarg, utrata masy ciała, łagodny ból w prawym górnym kwadrancie, złe samopoczucie, utrata apetytu, nudności, żółtaczka lub bóle stawów. wpływające na małe stawy. Rzadko może pojawić się wysypka lub niewyjaśniona gorączka. U kobiet powszechną cechą jest brak miesiączki. Badanie fizyczne może być normalne, ale może również ujawnić oznaki i objawy przewlekłej choroby wątroby. Wiele osób ma jedynie nieprawidłowości laboratoryjne, jako ich początkowe objawy, jako niewyjaśniony wzrost aktywności aminotransferaz i są diagnozowane w momencie oceny z innych powodów. Inni mają już marskość wątroby w momencie rozpoznania. Należy zauważyć, że fosfataza alkaliczna i bilirubina są zwykle normalne.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby często wiąże się z innymi chorobami autoimmunologicznymi, głównie chorobą trzewną, zapaleniem naczyń i autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy.

przyczyna

60% pacjentów cierpi na przewlekłe zapalenie wątroby, które może imitować wirusowe zapalenie wątroby, ale bez serologicznych dowodów infekcji wirusowej. Choroba jest ściśle związana z autoprzeciwciałami przeciw mięśniom gładkim. Obecnie nie ma rozstrzygających dowodów co do konkretnego powodu.

diagnostyka

Rozpoznanie autoimmunologicznego zapalenia wątroby najlepiej jest osiągnąć poprzez połączenie badania klinicznego, laboratoryjnego i histologicznego po wykluczeniu innych czynników etiologicznych (np. Wirusowych [takich jak wirus Epsteina-Barr], dziedzicznych, metabolicznych, cholestatycznych i polekowych chorób wątroby). wymaga biopsji wątroby, zwykle wykonywanej za pomocą igły z zastosowaniem drogi przezskórnej w celu pobrania tkanki wątroby.

autoprzeciwciała

histologia

Do cech histologicznych wspierających rozpoznanie autoimmunologicznego zapalenia wątroby należą:

  • Mieszany naciek zapalny w środku drogi wrotnej
    • Nacieki zapalne mogą powodować przerwanie połączenia między drogą wrotną a miąższem wątroby: tzw.
    • Najliczniejszą komórką w nacieku są komórki T CD4-dodatnie.
    • W nacieku mogą być obecne komórki plazmatyczne. Wydzielają głównie IgG.
    • W nacieku mogą być obecne eozynofile.
    • Emperipolez, w którym następuje przenikanie jednej komórki przez drugą, w obrębie nacieku zapalnego
  • Zróżnicowany stopień martwicy w hepatocytach okołowrotnych.
    • W cięższych przypadkach martwica może ulec degeneracji z martwiczymi mostkami tworzącymi się między żyłami centralnymi.
  • Apoptoza hepatocytów objawia się kwasofilami lub ciałami apoptotycznymi.
  • Regeneracja gniazd hepatocytów.
  • Dowolny stopień zwłóknienia od zera do zaawansowanej marskości wątroby
  • Zapalenie dróg żółciowych bez zniszczenia komórek nabłonka żółci w niewielu przypadkach.

Punktacja diagnostyczna

Ekspertyza została podsumowana przez International Autoimmune Hepatitis Group, która opublikowała kryteria wykorzystujące dane kliniczne, laboratoryjne i histologiczne, które mogą pomóc w ustaleniu, czy pacjent ma autoimmunologiczne zapalenie wątroby. Kalkulator oparty na tych kryteriach jest dostępny online.

zakładka

Klasyfikacja

Rozpoznano cztery podtypy autoimmunologicznego zapalenia wątroby, ale kliniczna użyteczność rozróżniających podtypów jest ograniczona.

  • Typ 1 AIG. Dodatnie AHA i SMA, podwyższony poziom immunoglobuliny G (postać klasyczna, dobrze reaguje na niskie dawki steroidów);
  • Typ 2 AIG. Dodatni LKM-1 (zwykle dzieci płci żeńskiej i młodzież; choroba może być ciężka), LKM-2 lub LKM-3;
  • Typ 3 AIG. Pozytywne przeciwciała przeciwko rozpuszczalnemu antygenowi wątrobowemu (ta grupa zachowuje się jak grupa 1) (przeciw OBS, przeciw LP)
  • AIH bez żadnych wykrytych autoprzeciwciał (

20%) (działanie dyskusyjne / znaczenie)

leczenie

Leczenie może obejmować podawanie immunosupresyjnych glukokortykoidów, takich jak prednizon, z azatiopryną, taką jak Imuran lub bez niej, a remisję można osiągnąć nawet w 60-80% przypadków, chociaż w wielu przypadkach dochodzi do nawrotu. Wykazano, że budezonid jest skuteczniejszy w wywoływaniu remisji niż prednizolon, a także prowadzi do zmniejszenia skutków ubocznych. Osobom z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby, które nie reagują na glikokortykoidy i azatioprynę, można podawać inne leki immunosupresyjne, takie jak mykofenolan, cyklosporyna, takrolimus, metotreksat itp. Może być konieczne przeszczepienie wątroby, jeśli pacjenci nie reagują na terapię lekową lub gdy pacjenci mają piorunującą niewydolność wątroby.

Prognoza

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby nie jest stanem łagodnym. Pomimo dobrej początkowej odpowiedzi na immunosupresję, ostatnie badania pokazują, że pacjenci z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby mają krótszą oczekiwaną długość życia niż populacja ogólna. Ponadto prezentacja i reakcja na terapię wydają się różnić w zależności od rasy. Na przykład Afroamerykanie częściej prezentują bardziej agresywne schorzenia, które wiążą się z gorszymi wynikami.

epidemiologia

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby występuje z częstością 1-2 na 100 000 rocznie i częstością 10-20 / 100 000. Podobnie jak większość innych chorób autoimmunologicznych, dotyka ono kobiety znacznie częściej niż mężczyzn (70%). Enzymy wątrobowe są podwyższone, ponieważ może być obecna bilirubina.

historia

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby było poprzednio spowodowane zapaleniem wątroby „tocznia”. Pierwotnie został opisany we wczesnych latach pięćdziesiątych XX wieku.

U większości pacjentów występuje towarzyszące zaburzenie autoimmunologiczne, takie jak toczeń rumieniowaty układowy. Tak więc jego imię brzmiało wcześniej toczeń zapalenia wątroby.

Ponieważ choroba ma wiele różnych postaci i nie zawsze jest związana z toczniem rumieniowatym układowym, zapalenie wątroby tocznia nie jest już stosowane. Obecna nazwa to teraz autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH).

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby

Co to jest autoimmunologiczne zapalenie wątroby?

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby to choroba charakteryzująca się przewlekłym zapaleniem wątroby wspomaganym procesem autoimmunologicznym, którego przyczyna jest wciąż nieznana.

Często dotyka ludzi, którzy już mają podstawowe zaburzenie autoimmunologiczne, takie jak:

Głównymi objawami są objawy typowe dla przewlekłego zapalenia wątroby, chociaż w 30% przypadków patologia może przebiegać bezobjawowo (tj. Bez objawów klinicznych i / lub objawów):

  • gorączka;
  • nudności i wymioty;
  • hepatomegalia;
  • żółtaczka.

W dłuższej perspektywie, jeśli skuteczna terapia nie zostanie szybko zorganizowana, rozwinie się marskość wątroby z obrazem niewydolności wątroby.

Rozpoznanie opiera się na wywiadzie i badaniu fizykalnym z wykorzystaniem testów laboratoryjnych i obrazowych (USG, tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny); 30% pacjentów ma obraz marskości wątroby w momencie rozpoznania.

Leczenie autoimmunologicznego zapalenia wątroby opiera się na kortykosteroidach i lekach immunosupresyjnych, takich jak kortyzon i azatiopryna, przez okres do 2 lat. W 80% przypadków dochodzi do całkowitego wyzdrowienia i tylko w rzadkich przypadkach konieczna jest transplantacja wątroby: rokowanie staje się negatywne w postaci typu II, która dotyczy głównie dzieci, z postaciami opornymi na leczenie oraz w ostatnich stadiach marskości, z obrazem przewlekłej niewydolności wątroby.

Przyczyny

Młode kobiety są najbardziej dotknięte zapaleniem wątroby, w stosunku około 3: 1 do mężczyzn. Czasami występuje nawet w dzieciństwie lub u osób starszych po 65 latach..

Ogólnie autoimmunologiczne zapalenie wątroby dotyka 1 na 1000 osób, bez różnic etnicznych ani geograficznych.

Naukowcy odkryli istnienie predyspozycji genetycznych charakteryzujących się skojarzeniem HLA-DR3 i HLA-DR4; jednak pojedynczy składnik genetyczny jest niewystarczający, aby uzasadnić wystąpienie zapalenia, które jest wywoływane przez przeciwciała przeciwko komórkom wątroby wywołane przez przeciwciała przeciwko komórkom wątroby, spowodowane przez jeden lub więcej czynników zewnętrznych, takich jak:

  • poprzednie infekcje:
    • odra;
    • Wirusowe zapalenie wątroby;
    • wirus cytomegalii (zakażenie wirusem cytomegalii);
    • Wirus Epsteina-Barr (czynnik etiologiczny mononukleozy);
  • przyjmowanie leków (np. atorwastatyna, minocyklina, trazodon).

Mechanizm leżący u podstaw tego ataku autoimmunologicznego jest nazywany „mimikrą molekularną”: niektóre wirusowe lub farmakologiczne antygeny są podobne do tych występujących w normalnych hepatocytach; przeciwciała, które są wytwarzane przeciwko tym antygenom, rozpoznają komórki wątroby jako obce i atakują je, powodując proces zapalny prowadzący do zapalenia wątroby.

W medycynie wyróżnia się dwa rodzaje autoimmunologicznego zapalenia wątroby:

  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby typu I: stanowi 75% ogółu. Charakteryzuje się obecnością przeciwciał przeciwko ANA (przeciwko jądrze) i SMA (przeciwko mięśniom gładkim). Może się rozpocząć w każdym wieku, zwłaszcza w wieku 30 lat. Całkiem dobrze uleczalny, prawie zawsze całkowicie uleczalny;
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby typu II: stanowi 25% przypadków z przeciwciałami przeciwko KLM (antymikrosomom wątrobowym i nerkowym) oraz antycytosolowi. Ta postać występuje głównie u dzieci z cięższym obrazem klinicznym, piorunującym początkiem i dość szybką ewolucją w marskość wątroby. Słabo reaguje na leczenie, przebiega z różnymi nawrotami i wymaga długotrwałej terapii, która trwa wiele lat, aż do konieczności przeszczepienia wątroby.

Czynniki ryzyka

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby jest często związane z innymi chorobami autoimmunologicznymi, w tym:

  • Zapalenie tarczycy Hashimoto;
  • cukrzyca typu 1;
  • Zespół Sjogrena;
  • bielactwo;
  • reumatoidalne zapalenie stawów;
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego odbytnicy.

Objawy

Obraz kliniczny jest podobny do przewlekłego zapalenia wątroby:

  • gorączka;
  • żółtaczka;
  • nudności i wymioty;
  • hepatomegalia (powiększona wątroba);
  • bół głowy.

Z biegiem czasu, w przypadku braku diagnozy i względnego leczenia, mogą pojawić się:

  • utrata apetytu z postępującą utratą masy ciała;
  • brak miesiączki u kobiet (brak cyklu miesiączkowego przez kilka miesięcy);
  • inne typowe objawy jawnej marskości wątroby.

Marskość wątroby jest chorobą wątroby, w której hepatocyty ulegają zniszczeniu i powstaje włóknista blizna, która zastępuje zdrowy miąższ wątroby. Następnie pojawia się postępujący obraz niewydolności wątroby z dość poważnymi objawami, takimi jak:

  • żółtaczka (żółtawe przebarwienie skóry, błon śluzowych i oczu);
  • wodobrzusze (wysięk płynowy w jamie brzusznej ze znacznymi wzdęciami);
  • zmiany wskaźników czynności wątroby (na przykład transaminaz);
  • encefalopatia wątrobowa (postać choroby mózgu z objawami neurologicznymi, takimi jak:
    • dezorientacja psychiczna;
    • zmiany w świadomości i zachowaniu;
    • śpiączka;)
  • krwioplucie z powodu pęknięcia żylaków przełyku (wypływ krwi z ust),
  • nadciśnienie wrotne (podwyższone ciśnienie krwi w żyle wrotnej po marskości wątroby).

Należy pamiętać, że nawet 30% przypadków autoimmunologicznego zapalenia wątroby nie wykazuje żadnych uderzających objawów pogarszających rokowanie, ponieważ diagnozuje się ją późno, marskość wątroby i mniejszą odpowiedź na terapię..

Diagnostyka

Ścieżka diagnostyczna rozpoczyna się od wywiadu: lekarz zwraca się do pacjenta z prośbą o udzielenie informacji o pojawieniu się pierwszych objawów, ich naturze i obecności wszelkich współistniejących patologii.

Badanie przedmiotowe ujawnia typowe objawy i oznaki zapalenia wątroby.

Testy laboratoryjne w większości przypadków pozwalają na rzetelną diagnozę, z wyłączeniem innych przyczyn zapalenia wątroby. U chorych pacjentów stwierdza się głównie następujące objawy wskazujące na ten typ zapalenia wątroby:

  • wysokie poziomy transaminaz;
  • wzrost γ-globulin ze szkodą dla IgG;
  • obecność specyficznych autoprzeciwciał, ANA, anty-SMA, anty-LKM, anty-LC1,...

Jednak 10% pacjentów nie ma dodatnich przeciwciał.

Badania obrazowe (USG wątroby, tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny) są przydatne do oceny ciężkości uszkodzenia wątroby i wykluczenia innych chorób wątroby, które mają taki sam obraz kliniczny..

W przypadku wątpliwości diagnostycznych i przed rozpoczęciem terapii może być konieczne wykonanie biopsji wątroby, badania inwazyjnego, które jednak pozwala na rozpoznanie choroby z punktu widzenia histologicznego i ocenę stopnia uszkodzenia wątroby (z opisem stopnia marskości wątroby) u pacjenta.

Leczenie autoimmunologicznego zapalenia wątroby

Leczenie tej postaci zapalenia wątroby ma na celu wyłączenie autoimmunologicznego procesu zapalnego, zapobieganie postępowi uszkodzeń i wystąpieniu marskości wątroby.

Terapia lekowa polega na zastosowaniu:

  • Kortykosteroidy: zmniejszają stan zapalny i aktywność układu odpornościowego. Stosuje się kortyzon i jego najsilniejsze syntetyczne pochodne: prednizon, metyloprednizolon i betametazon.
  • Leki immunosupresyjne: bardzo skuteczne w blokowaniu produkcji autoprzeciwciał, powodując tymczasową immunosupresję. Spośród leków immunosupresyjnych stosuje się głównie azatioprynę.

W zależności od nasilenia obrazu klinicznego leczenie może trwać nawet dłużej niż 2 lata, zwłaszcza w typie II.

Przeszczep wątroby jest wskazany u pacjentów, którzy nie reagują na farmakoterapię autoimmunologicznego zapalenia wątroby i mają wiarygodny obraz marskości wątroby. Jednak w 40% przypadków choroba powraca z nawrotami nawet po przeszczepieniu wątroby..

Komplikacje

Jeśli autoimmunologiczne zapalenie wątroby nie jest leczone, patologia ustąpi, powodując następujące komplikacje:

  • marskość wątroby (poważny stan patologiczny, w którym zanika tkanka wątroby);
  • niewydolność wątroby (zespół kliniczny, który rozwija się z zaburzeniami czynności wątroby);
  • rak wątroby;
  • nadciśnienie wrotne (podwyższone ciśnienie krwi w żyle wrotnej);
  • niedokrwistość hemolityczna (choroba, w której skraca się żywotność czerwonych krwinek);
  • wrzodziejące zapalenie okrężnicy (zapalenie jelita grubego);
  • zapalenie mięśnia sercowego (zapalenie mięśnia sercowego);
  • reumatoidalne zapalenie stawów (choroba prowadząca do skrzywienia stawów);
  • zapalenie naczyń skóry (zapalenie małych tętnic wzdłuż skóry).

Prognoza

Rokowanie w autoimmunologicznym zapaleniu wątroby zależy od terminowości i adekwatności terapii. W przypadku braku terapii rokowanie jest niezbyt korzystne - śmiertelność w ciągu 5 lat sięga 50%. Przy odpowiedniej nowoczesnej terapii liczba ta spada do 20%.

Zapobieganie

Niestety autoimmunologiczne zapalenie wątroby nie jest chorobą, której można zapobiec. W przypadku tego typu zapalenia wątroby możliwa jest jedynie profilaktyka wtórna, polegająca na regularnych wizytach u gastroenterologa i ciągłym monitorowaniu poziomu przeciwciał, immunoglobulin i aktywności enzymów wątrobowych.

Zaleca się, aby pacjenci z tą chorobą przestrzegali oszczędnego schematu i diety, ograniczali stres fizyczny i emocjonalny, odmawiali szczepień profilaktycznych, ograniczali przyjmowanie różnych leków nie przepisanych przez lekarza.